voorzijde omschrift 'HOSTIMENTVM OPERAE PRO ARIS ET FOCIS PRAESTITAERED'
keerzijde omschrift 'ARGENTVM EX FVMO, NON ARS, SED OBSEQVIVM FECIT' en in het veld 'VVt roock de grootste ydelheyt / De[n] Alchymist geen loot kan trecken /Maer yver en gehoorsaemheyt / doet roock tot gout en silver strecke[n] / Daer yder aenspant met den raedt / Is roock een goutmyn voor den staedt.'
Beschrijving
Van deze ongesigneerde, aan Arent Schmeltzing toegeschreven penning, zag ik ook een exemplaar in het Koninklijk Penningkabinet. Hij werd door de Staten van Holland aangeboden aan burgemeesters van Leiden om hun doortastende invoering van het haardstedegeld, dwz. belasting op de schoorstenen. De afbeelding aan de voorzijde toont een oude man die in zijn huiskamer aan het vuur zit. Getuige het wat cynische gedichtje mogen we in de achter hem opgestelde retort een verwijzing zien naar de alchemie. De boodschap is: uit rook krijg je edelmetaal door gehoorzaamheid, namelijk van de aangeslagen burgers. De keerzijde toont wapen en stadsilhouet van Leiden.