Central forces machine, Jan van Musschenbroek Leiden, c. 1725-1740

V09477

Centrifugal apparatus

Gravesande, Willem Jacob 's (Ontwerper)‎, Musschenbroek, Jan van (Maker)‎

1725 - 1740

Behalve het apparaat zelf zijn er drie hulpstukken: (1) houten bak (7.5 x 12.5 x 109), incompleet (oud GM30A) (2) buizen met kwik en water, op hout gemonteerd (ca. 10 x 3.5 x 86) (oud GM30B) (3) stang met 2 loopgewichten van verschillende diameter (ca.8x 108 x 8) (oud GM30C)Over de ontwikkeling van dit type instrument, zoals te volgen in 's Gravesandes leerboek, en verdere gegevens over dit exemplaar, zie de bovengenoemde catalogus van het Leids Fysisch Kabinet. Opvallend is dat precies de gravure van het centrifugaaltoestel terugkeert in het leerboek van J. Esdré, Inleiding tot de kennisse der Natuurlyke Wysbegeerte... (1783), deel 2, plaat X. In Teylers Museum en het Utrechts Universiteitsmuseum zijn centrifugaal toestellen van een afgeleid model, beide gebouwd door Adam Steitz te Amsterdam (zie literatuur).

Hoogte: 117 cm
Breedte: 102 cm
Diepte: 104 cm

Jan van Musschenbroek
Leiden, 1725-1740

The rotation of the wheel through use of the crank is transferred to the device by belts on the left and right axles. There are weights on the arms that push outwards as a result of centrifugal force. A bell connected to the weight by a cord allows you to hear which weight is swung out the fastest.

W.J. 's Gravesande, Physices Elementa Mathematica (Leiden 17423), par. 567 e.v. en Tab. XX - XXIII
Peter de Clercq, Het Leids Fysisch Kabinet (Leiden 1989), p. 24-5 (Mededeling 232)
G.L'E. Turner, 'Van Marum's scientific instruments in Teyler's Museum', in E.Lefebvre & J.G. de Bruin, eds., Martinus van Marum. Life and Work deel 4 (Leiden 1973), p. 164-5
H.J.M. Bos, Descriptive catalogue. Mechanical instruments in the Utrecht University Museum (Utrecht 1968), p. 56
Peter de Clercq, The Leiden Cabinet of Physics, a descriptive Catalogue (1997), p. 37

03.01.1 Dynamics (subject)
Leiden; the Netherlands (geography)

exposition Rijksmuseum Boerhaave