Axiell Internet Server 6
  • Afbeelding
    Website\Voorwerpen\10000\10238-a.JPG; V10238; ;
  • Korte omschrijving
    Thermometer, 1741
  • Objectnummer
    V10238
  • Objectnaam
    Alcoholthermometer
  • Vervaardiger
    Crest, J.B. Micheli du (Ontwerper)‎
  • Datum
    1741 - 1741
  • Opschrift
    [Therm]omètre universel' en 'Fait ... Paris en Avril 1741' Van de vijf schalen zijn alleen de twee rechtse gemerkt, resp. 'Deg. de l'ancien Therm.e de l'obser[..]' en 'Deg. du Thermom. de Fahrenheit'
  • Beschrijving
    Thermometer met rode alcohol gevuld in houten beschermkastje dat kan worden dichtgeklapt; bij opening (maten hiernaast) worden links en rechts opgeplakte, gedrukte papieren schalen zichtbaarOp het opgeplakte papier - waarvan links een deel verloren is gegaan - staat veel informatie gedrukt en later (jaren 1750) met rode inkt met de hand bijgeschreven. Zie voor een transcriptie en poging tot duiding van de schalen o.a. Crommelin en de oude kaart. Volgens mij zijn de vijf schalen die - v.l.n.r. - van Delisle, Réaumur, Du Crest, die de Parijse sterrenwacht en Fahrenheit. De Zwitser Micheli du Crest ontwierp een nooit ingeburgerde honderddelige thermometerschaal en publiceerde in 1741 in Parijs een anoniem traktaat, Description d'un thermomètre universel (een Duitse vertaling van de gewijzigde editie van 1757 is in onze bibliotheek). In 1742 kocht de universiteit voor f 20 'Een vogtthermometer met alle de bekende schalen van Micheli' (Molhuysen, Bronnen... V p. 140) als onderdeel van het kabinet van 's Gravesande, die het instrumentje kennelijk recent gekocht had. De inventaris van 1752 noemt het 'Een thermometer met vogt van du Crest in een verlakt kastje', die van 1797 een 'Thermometer met Spiritus met de schalen van de l'Isle, Reaumur, Fahrenheit en ancien Therm.e de l'Observ. in een openslaand geel kasje' (beide in AC I 70).
  • Formaat
      Hoogte: 35 cm
      Breedte: 7 cm
      Diepte: 3 cm
  • Achtergrondinformatie
    Thermometer with five scales (‘thermomètre universel’)
  • Documentatie
    C.A. Crommelin, Descriptive catalogue... (Leiden 1951), p. 36 Middleton Knowles, A history of the thermometer (1966), pp. 89-90
    Michael du Crest kleine Schriften von den Thermometern und Barometern... (Augsburg 1765)
    G.L'E. Turner, 'Van Marum's scientific instruments in Teyler's Museum' (Leiden 1973), p. 253-4 (voor een Prinsthermometer met waarsch. du Crests schaal)
    Peter de Clercq, 'The Leiden Cabinet of Physics. A descriptive catalogue' (Leiden 1997), p.140
  • Associatie
    Gravesande, Willem Jacob 's
    Leids Fysisch Kabinet
  • Onderwerp
    03.07 Warmteleer (onderwerp)
    Leiden; the Netherlands (geografie)
  • Standplaats
    depot