Batterij met vier Leidse flessen, John Cuthbertson Amsterdam, 1775-1793

V09708

Batterij van 4 leidse flessen

Cuthbertson, John; Amsterdam (Maker)‎

1775 - 1793

Nederlandse schaalverdeling op ronde schijf ('Bol op bol; Canon Afsteeken; Verandering der M. Naalt; Kleine Beestjes te Dooden; Draat smelten')

Vier Leidse flessen in een mahoniehouten bak. Zij zijn door koperen staven parallel geschakeld terwijl boven op een elektrometer staat (naald ontbreekt). De afnemer met ronde elektrometer zit aan de zijkant van de bak.
Dit voorwerp is niet gesigneerd, maar wordt toegeschreven aan Cuthbertson. Reden hiervan is de elektrometer bovenop het voorwerp, en de afnemer/elektrometer met ronde schaal aan de zijkant. Beide onderdelen zijn een ontwerp van Cuthbertson en staan beschreven en afgebeeld in bovengenoemde bron.
Datering: Cuthbertson verliet in 1793 Nederland.

Hoogte: 68 cm
Breedte: 44 cm
Diepte: 46 cm

Leidse Fles
Batterij van vier Leidse flessen, John Cuthbertson, Amsterdam 1775-1783
Van Musschenbroek dankt zijn grootste bekendheid aan de uitvinding van de Leidse Fles, het eerste apparaat om elektriciteit op te slaan (een condensator, zouden we nu zeggen). Hij deed de ontdekking bij toeval, toen hij wilde kijken of hij elektriciteit – waarvan het wezen nog onbekend was – kon overbrengen in een fles water. Toen Petrus met zijn handen een metalen staaf uit de (geladen) fles wilde trekken, kreeg hij een opdoffer zoals hij nooit meer hoopte mee te maken ‘al zou het Fransche koninkrijk ermee gemoeid zijn’. Later bleek een lege fles, bekleed met tinfolie aan binnen- en buitenkant te volstaan. Overigens had een Duitser uit Pommeren, Ewald Georg von Kleist, iets eerder al een vergelijkbare proef gedaan: de Leidse Fles zou eigenlijk Pommerse Fles moeten heten.

Zie ook UVO.
J. Cuthbertson, Algemeene eigenschappen van de electriciteit, onderrichting van de werktuigen en het neemen van proeven in dezelve, Amsterdam, 1782 (BOERH f 2442), p. 117-120 en PL VI
W.D. Hackmann, John and Jonathan Cuthbertson, Leiden, 1973 (BOERH mededeling no. 142).

UVO - v09708.doc

Groenendijk (Collectie)

03.08.0 Elektrostatica (onderwerp)
03.08.1.1 Elektrisch meetinstrument (onderwerp)
Amsterdam; the Netherlands (geografie)

expositie Rijksmuseum Boerhaave