Kopergravure Natuurkundezaal Felix Meritis Amsterdam met J.H. van Swinden, R. Vinkeles, 1801

P00713

Natuurkundezaal Felix Meritis, Amsterdam

Vinkeles, Reinier (Maker)‎

1801 - 1801

onderschrift in Frans en Nederlands o.a. Zaal der Natuurkunde in het gebouw der Maatschappye Felix Meritis binnen Amsterdam C.S. Roos excudit Amstelodami 1801.

Kopergravure van de wetenschappelijke demonstraties in de Natuurkundezaal Felix Meritis te Amsterdam. Naar een tekening van P. Barbiers en Jacques Kuyper, gegraveerd door R. Vinkeles, 1801 en uitgegeven door C.S. Roos Amsterdam.
Aan de tafel geeft professor Jan Hendrik van Swinden college bij de elektriseermachine. Geheel links staan enkele Leidse flessen.

Hoogte: 50.4 cm
Breedte: 70 cm

Wetenschappelijke demonstraties voor het genootschap Felix Meritis, getekend door T. Kuyper en P. Barbiers en gegraveerd door R. Vinkeles, omstreeks 1800.
Geleerdheid in genootschappen
Nederlandse geleerden waren in de decennia omstreeks 1800 meer ‘performers’ dan onderzoekers.Liever dan dat ze zich opsloten in werkkamers en laboratoria, traden ze op voor het leergierigepubliek van wetenschappelijke genootschappen. Deze schoten als paddenstoelen uit de grond in deze periode. Ieder zichzelf respecterend stadje bezat wel een ‘Gezelschap van beminnaren der Wetenschappen’ (Gorinchem) of een ‘Sociëteit tot beoeffening van de Proefondervindelijke Natuurkunde’ (Leeuwarden). De leden lieten er elektrische vliegers op, verzamelden de lokale flora en fauna en organiseerden cursussen en demonstraties. En dit alles om ‘waarachtig nut te stichten’ of de ‘wijsheid en almacht des Scheppers te bewonderen’. De Nederlandse burgers meenden dat kennis, deugd en geluk slechts in gemeenschapsverband te verwerven waren.Met lezingen en demonstratieproeven toonden de geleerden hun kennis aan hun stadsgenoten.Ze wilden bovenal nuttige burgers zijn. Behalve in genootschappen waren ze actief in allerleiorganisaties voor het algemeen nut, als oprichters van fabrieken of als adviseur van de overheden.De keerzijde van deze gerichtheid op de medeburgers en het directe nut was dat de Nederlandse geleerden maar weinig fundamentele doorbraken bewerkstelligden. Slechts weinig wetenschappelijke wapenfeiten van Nederlanders uit deze periode zijn vereeuwigd in de annalen der wetenschap.

Swinden, Jean Henri van
Vinkeles, Reinier
Barbiers, P.
Kuypers, T.
Roos, C.S.; Amsterdam (uitgever)

03.08 Elektriciteit (onderwerp)
41 Laboratorium (onderwerp)
9 Gebouwen en instellingen (onderwerp)

depot