Lade 10 (met stenen) van simpliciakast van Hendrik de Bosch Amsterdam

V09932-10

Simplicia in lade

1750 - 1775

Lade nr. 10 met van I tot XV genummerde rubrieken elk met 3 a 4 stenen/ mineralen simplicia; Aardachtige stukken , steenen, versteende zaken, Edele gesteentes, waarvan sommige met andere die selden voorkomen de borstlap van Aaron uitmaeken. Crijstallen en zouten.
Mahoniehouten simpliciakast (1830-1840) met in totaal 15 laden op een onderstuk met kniepoten.
Met simpliciaverzameling (ca. 1744-1772). De bovenste 14 laden zijn genummerd op de knopjes (No. 1 t/m 14.)
Vlak boven onderstel (onder de deurtjes) zit nog een 15e (niet genummerde) lade, met losse objecten.

Hoogte: cm
Breedte: cm
Diepte: cm

De Amsterdamse stadsgeneesheer Hendrik de Bosch behoorde tot een kunstlievende, doopsgezinde familie. Het waren rasverzamelaars. Hendrik had deze omvangrijke collectie simplicia in laden geordend volgens het systeem van de Franse geleerde Geoffroy.
De kast is er later omheen gemaakt. Blijkens de oorspronkelijke catalogus is de verzameling nog opvallend intact. Naast grondstoffen voor geneesmiddelen maken er ook andere naturalia deel van uit.
De achtste lade is geheel gevuld met ‘dieren en derzelver deelen’ zoals skeletten van adders, de bovenkaak van een zwaardvis, de tand van een potvis en een Herculeskever met gouden horens.

Een simpliciakast is een verzameling farmaceutische ingrediënten die niet zijn samengesteld uit verschillende stoffen, ook wel simplicia van het enkelvoud simplicium genoemd. Veel van deze stoffen kwamen uit de nieuwe wereld (lang niet alle!). Zo’n kast is wel het product van verzamelwoede, maar was dan het werktuig van een apotheker. De simplicia waren gerangschikt naar hun afkomst: mineraal, plantaardig of dierlijk. De medicinale werking was bijvoorbeeld pisdrijvend, de maandstonden bevorderend of hartversterkend. De laden waren speciaal voor deze producten gemaakt getuige de verschillende op maat gemaakte vakjes waar de simplicia in zijn ondergebracht.

- Catalogus Medicamentorum Simplicium, Hendrik de Bosch, Amsterdam, 1765-1772 (handgeschreven catalogus in latijn, die bij de kast hoort) Museum Boerhaave inv. Arch 255.
- Versameling van Medicijnen (NN na 1772) Museum Boerhaave inv. Arch 255. (Ned. vertaling van catalogus van Hendrik de Bosch)
- Uitgebreide beschrijving van de kast, Hendrik de Bosch en de inhoud van de lades (met foto) in: De verzameling medicijnen van een Amsterdamse stadsdokter, Anton Wiechmann, 1992 (Museum Boerhaave, T 5685, 253), pag. 28-29.

Inhoud laden - V09932 (nederlandse versie inhoud lades).pdf

Bosch, Hendrik de; Amsterdam (Stadsdokter)

10.3.0 Praktische farmacie, geneesmiddelen (onderwerp)
6 Kunst en verzamelingen (onderwerp)
Amsterdam; the Netherlands (geografie)

depot