Klok, ontwerp Ferdinand Berthoud, gemaakt door Willem Snellen, 1775-1790

V03460

Astronomisch slingeruurwerk

Berthoud, Ferdinand (Ontwerper)‎, Snellen, Willem (Maker)‎

1775 - 1790

Achterzijde: W. Snellen

Uurwerk met centrale uren- (tot 12 uur lopend) en minutenwijzer. Nevenwijzerplaat met zonnebloemmotief voor de seconden (boven). Het echappement is een rustende ankergang. Oorspronkelijke gangreserve niet meer aanwezig; gangduur 1 maand. Gecompenseerde secondeslinger naar ontwerp van Ferdinand Berthoud (1763). Het aandrijfgewicht en de klokkast (zwaar beschadigd) zijn niet origineel.In contract bruikleenarchief: Nr. Kaiser: A20, nr. werkplaats: G8. (11/10/2006 GD.)
Beschrijving in de inventarislijsten van de Leidse Sterrewacht:
1793: [Nr.] 30. Een staande slinger[-]horologie, door wylen den Heer Mr. Willem Snellen, oud[-]Burgemr. te Dordrecht, aan 's Lands Universiteit gelegateerd, [&/en] 26 Sept. 1792. overgebragt, door zyn Ed: zelve[n] met veele moeyte [&/en] kosten vervaardig[d/t] tot sterrekundig gebruik. Hier toe is de slinger samen[-]gesteld uit een koperen [&/en] twee staale staaven, om, zonder ongere[e]gel[d/t]heid door hitte of koude, den tyd te meeten. Aan de linker[-]zyde van't uurwerk is een tuigje, om, door 't opsteeken van een koper[-]draa[d/t] het werk onder 't opwinden te doen voortgaan.
1798: [Nr.] 30. Een staande slinger Horologie, door wylen den Heer Mr. Willem Snellen, oud Burgemr. te Dordrecht, aan 's Lands Universiteit gelegateerd. Het wierd overgebragt 26 Septemb. 1792. overgebragt. Is door zyn Ed. zelve, met veel moeyte en kosten, tot sterrekundig gebruik vervaardigt. Hiertoe is de slinger, met een kopere en twee staale staaven samengesteld, om zonder ongereegeldheid, door hitte of koude veroorsaakt den tyd te meeten. Ter slinkerzyde is aan't uurwerk een Tuigje, om door het opsteeken van een koperdraad, den gang, onder het opwinden te behouden.
1868: A 20. Eine Uhr mit Compensations-pendel, verfertigt vom Burgemeister von Dordrecht Herrn W. Snellen und ihm im Jahre 1791 der Universitat vermacht. Zu dieser Uhr gehort eine holzerne Tafel, worauf ene von Rhunkenius verfasste und vom Curatorium verbesserte Inschrift gemalt ist.

Hoogte: 227 cm
Breedte: 63 cm
Diepte: 30 cm

zie ook UVO
R.H. van Gent & J.H. Leopold, De tijdmeters van de Leidse Sterrewacht (Museum Boerhaave Leiden, 1992, mededeling nr. 255), pp. 18-19 & 47. Hierin wordt de oudere literatuur geciteerd.
Over Snellen:
G.D.J. Schotel, Geschied-, letter- en oudheidkundige uitspanningen, ... (Utrecht 1840), pp. 73-74, 92-93

UVO - v03460.doc

UVO - V03460a.doc

01.1 Praktische sterrenkunde (onderwerp)
03.04.0.0 Uurwerk (onderwerp)

depot